İstanbul'da Avrupa'dan euro ile mal alıp Orta Doğu'ya dolar ile satan bir ithalatçı ya da Konya'da tarım makinesi ihraç eden bir üretici için iki yabancı para arasındaki oran, en az Türk lirası kuru kadar önemlidir. Fark Yazılım olarak dövizli çalışan müşterilerimizde kârın bir kısmının fark edilmeden parite ve kur hareketleriyle eridiğini sıkça görüyoruz.
Parite Nedir?
Parite, iki yabancı para biriminin birbirine göre değeridir. Örneğin EUR/USD paritesi 1,10 ise 1 euro 1,10 dolar eder. Paritede soldaki para birimine baz para, sağdakine karşıt para denir.
Parite ile Döviz Kuru Arasındaki Fark
| Kavram | Tanım | Örnek |
|---|---|---|
| Döviz kuru | Yabancı paranın yerel para cinsinden değeri | USD/TRY, EUR/TRY |
| Parite | İki yabancı paranın birbirine oranı | EUR/USD, GBP/USD, USD/JPY |
| Çapraz kur | İki kurun birbirine bölünmesiyle hesaplanan oran | EUR/TRY ÷ USD/TRY = EUR/USD |
Parite Hesaplama Örneği
Varsayımsal olarak USD/TRY 40,00 ve EUR/TRY 44,00 olsun. Bu durumda EUR/USD paritesi 44,00 / 40,00 = 1,10 olur. Euro ile 100.000 € tutarında mal alıp dolar ile satış yapan bir işletme, satış fiyatını belirlerken bu oranı kullanır. Parite 1,10'dan 1,15'e çıkarsa aynı malın dolar cinsinden maliyeti 110.000 $'dan 115.000 $'a yükselir. Satış fiyatı sabit kaldıysa 5.000 $ kâr erimiş olur.
Parite Riski Hangi İşletmeleri Etkiler?
- Bir para biriminde alıp başka bir para biriminde satan ithalatçı ve ihracatçılar.
- Fiyat listesi euro, maliyeti dolar bazlı olan distribütörler.
- Yurt dışından hammadde alıp ürünü farklı pazarlara satan üreticiler.
- Dövizli kredi ya da leasing borcu olan işletmeler.
Kur Farkı ve Muhasebe
Dövizli alacak ve borçlar, işlem tarihi ile tahsilat ya da ödeme tarihi arasındaki kur değişimi nedeniyle Türk lirası karşılığında farklılaşır. Bu farklar muhasebede kambiyo kârı ya da kambiyo zararı olarak izlenir. Dönem sonlarında dövizli bakiyelerin değerlemesi ve kur farkı faturası gibi konularda mevzuat ayrıntılıdır; uygulamayı mutlaka mali müşavirinizle birlikte planlayın.
Mikro ERP ile Dövizli Ticaret Yönetimi
Mikro Jump ve Mikro Fly, dövizli çalışan işletmeler için şu imkânları sunar:
- Döviz kurlarının Merkez Bankası'ndan otomatik alınması.
- Cari hesapların birden fazla döviz cinsinde takip edilmesi.
- Dövizli fatura, sipariş ve fiyat listeleri.
- Döviz bazında bakiye, yaşlandırma ve kur farkı raporları.
Fark Yazılım olarak ithalat ve ihracat yapan müşterilerimizde döviz cinslerini, fiyat listelerini ve kur farkı süreçlerini kurulumda birlikte tasarlıyoruz. Bankalarla otomatik mutabakat için banka entegrasyonu yazımıza, maliyet tarafı için stok maliyeti rehberimize göz atabilirsiniz.
Sıkça Sorulan Sorular
Parite ile döviz kuru arasındaki fark nedir?
Döviz kuru bir yabancı paranın yerel para cinsinden değeridir, örneğin USD/TRY. Parite ise iki yabancı paranın birbirine oranıdır, örneğin EUR/USD.
Kur farkı faturası ne zaman kesilir?
Dövizle belirlenen bir bedel farklı bir tarihteki kurla Türk lirası olarak tahsil edildiğinde kur farkı oluşabilir. Kur farkının faturalanması ve KDV uygulaması işlemin niteliğine göre değişir; mali müşavirinizle birlikte değerlendirmenizi öneririz.
Mikro ERP döviz kurlarını otomatik alır mı?
Mikro ERP'de döviz kurları Merkez Bankası'ndan otomatik olarak alınabilir. Böylece dövizli faturalar ve cari bakiyeler güncel kurla izlenir.
